هر ساله وزارت امور اقتصادی و دارایی با اتکا به شاخصهای رسمی کالا و خدمات که از سوی بانک مرکزی اعلام میشود، سقف پیشنهادی معاملات را تدوین میکند. این پیشنهادها پس از بررسی و تصویب هیئت وزیران، در قالب بخشنامهای رسمی ابلاغ میشود. حد نصاب معاملات در واقع معیاری قانونی برای تعیین ارزش مجاز معاملات در بخشهای مختلف مالی و اقتصادی است که نقش کلیدی در ساماندهی مناقصات، قراردادها و همچنین فرآیندهای مالیاتی ایفا میکند.
انواع حد نصاب معاملات در سال 1405
حد نصاب معاملات کوچک 1405
حد نصاب معاملات کوچک مبلغی است که هر ساله از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین میشود و به عنوان مبنای ارزیابی سایر معاملات در فرآیندهای مناقصه، کنترل و سنجش هزینهها و همچنین ثبت تراکنشها در گزارشهای خرید و فروش مورد استفاده قرار میگیرد. طبق برآوردهای انجام شده، حد نصاب معاملات کوچک برای سال 1405 معادل 10 میلیارد ریال پیش بینی شده است.
حد نصاب معاملات متوسط و بزرگ نیز بر اساس ضریبی از حد نصاب معاملات کوچک محاسبه میشود. از این رو تعیین صحیح و دقیق حد نصاب معاملات کوچک، نقش کلیدی و تعیین کنندهای در طبقه بندی و مدیریت سایر معاملات دارد.
حد نصاب معاملات متوسط در سال 1405
معاملات متوسط به معاملاتی اطلاق میشود که ارزش آنها در بازهای میان حد نصاب معاملات کوچک تا ده برابر سقف این معاملات قرار دارد. بر این اساس و طبق برآوردهای انجام شده برای سال 1405، معاملاتی که مبلغ آنها بیش از 10 میلیارد ریال بوده و تا سقف 100 میلیارد ریال ادامه دارد، در طبقه معاملات متوسط سال 1405 دستهبندی میشوند.
حد نصاب معاملات بزرگ سال 1405
معاملات بزرگ به معاملاتی اطلاق می شود که مبلغ آن ها از سقف معاملات متوسط بالاتر است. در سال 1405، سقف معاملات بزرگ بالای 100 میلیارد ریال تعیین شده است. این معاملات در بالاترین سطوح طبقه بندی میباشند و مشمول الزامات قانونی خاص مانند برگزاری مناقصه عمومی می شوند.
حد نصاب معاملات فصلی
حد نصاب گزارشهای فصلی بر مبنای ۵ درصد از حد نصاب معاملات کوچک تعیین میشود. با توجه به اینکه سقف معاملات کوچک برای سال 1405 مبلغ 10 میلیارد ریال برآورد شده است، ۵ درصد این رقم معادل 500 میلیون ریال خواهد بود که به عنوان معیار ثبت و گزارش معاملات در فهرست معاملات فصلی در نظر گرفته میشود. بر اساس ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم، کلیه اشخاص مشمول موظف هستند اطلاعات مربوط به معاملات خود را به همراه مشخصات کامل طرف معامله و صورتحساب رسمی، در سامانه معاملات فصلی ثبت کنند.
با این حال، به منظور کاهش بار اداری و تسهیل فرآیند گزارشدهی، قانونگذار برای معاملات با مبلغ کم استثنایی قائل شده است. بر این اساس، چنانچه مبلغ هر خرید یا فروش با یک شخص حقیقی در طول یک فصل کمتر از ۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک همان سال باشد، ثبت جزئیات کامل الزامی نیست و این معاملات میتوانند به صورت تجمیعی گزارش شوند.
جدول حد نصاب معاملات در سال 1405
معاملات کوچک: تا سقف 10٬000٬000٬000 ریال
معاملات متوسط: از 10٬000٬000٬000 ریال تا سقف 100٬000٬000٬000 ریال
معاملات بزرگ: بیش از 100٬000٬000٬000 ریال
نصاب تجمیعی معاملات فصلی: 500٬000٬000 ریال (معادل ۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک)
نصاب ثبت اموال و داراییهای ثابت: 1٬000٬000٬000 ریال (معادل ۱۰ درصد حد نصاب معاملات کوچک)
جمع بندی:
در صورت خرید دارایی ثابت در سال 1405 تا سقف 100.000.000 تومان (معادل 10% حد نصاب معاملات کوچک) میتوان دارایی را مستقیم به